September 29, 2020

وقفه تنفسی یا آپنه خواب چیست؟

وقفه تنفسی یا آپنه خواب حالتی است که در آن تنفس شخص به‌طور موقتی هنگام خوابیدن متوقف می­شود. این اختلال معمولاً ناشی از گرفتگی یا انسداد مجرای تنفسی فوقانی است. خواب نوزاداین اختلال وقفه تنفسی در خواب یا آپنه خواب نامیده می­شود. اختلال وقفه تنفسی(OSA)  در خواب باعث افت سطح اکسیژن بدن شده و باعث وقفه در خواب می­شود. نوزادان و کودکان در اثر این اختلال نمی­توانند به‌اندازه کافی بخوابند که برای سلامت عمومی بدنشان مضر است. در صورتی که اختلال وقفه تنفسی یا آپنه خواب درمان نشود باعث بروز مشکلات یادگیری، رفتاری، رشد و مشکلات قلبی خواهد شد.

چه چیزی باعث بروز وقفه تنفسی در خواب می­شود؟

هنگام خواب ماهیچه­های بدن سست می­شوند. این ماهیچه­‌ها هم­چنین شامل ماهیچه­‌های پشت حلق نیز می­شوند که به باز نگه داشتن مجرای تنفسی کمک می­کنند. در اختلال وقفه تنفسی، این ماهیچه­ها به‌قدری سست و شل می­شوند که روی مجرای تنفسی افتاده و تنفس را سخت می­کنند.

این اختلال به‌ویژه زمانی که لوزه­‌ها یا غدد لنفاوی (بافت­هایی هستند که پشت حفره بینی قرار گرفته­اند و با میکروب­ها مقابله می­کنند) بزرگ شده باشند شایع بوده و می­تواند باعث بسته شدن مجرای هوا هنگام خواب شود.

عوامل دیگری که می­تواند باعث بروز این اختلال در کودکان شود از این قرار است:

  • داشتن سابقه خانوادگی اختلال وقفه تنفسی (OSA)
  • اضافه وزن
  • شرایط پزشکی از قبیل سندرم داون یا فلج مغزی
  • مشکلات دهان، فک یا گلو که باعث تنگ و باریک شدن مجرای هوا می­شود
  • داشتن زبان بزرگ که هنگام خواب به عقب افتاده و باعث بسته شدن مجرای هوا می­شود

نشانه­ها و علائم اختلال وقفه تنفسی در خواب

هنگامی که تنفس قطع می شود سطح اکسیژن بدن افت کرده و مقدار دی اکسید کربن افزایش می یابد. چنین وضعیتی مغز را وادار می کند تا جهت تنفس دوباره به شخص دستور بیدارباش ‌دهد. بیشتر مواقع، این حالت آن‌چنان سریع اتفاق می­افتد که شخص بدون آنکه متوجه بیدار شدنش شود دوباره به خواب می رود. در اختلال وقفه تنفسی این الگو می­تواند بارها تکرار شوند. از این رو افرادی که به آن مبتلا هستند نمی‌­توانند سطوح عمیق‌­تر و آرامش­‌بخش‌­تر خواب را تجربه کنند.

نشانه­‌های اختلال وقفه تنفسی در کودکان شامل این موارد است:

  • خروپف کردن که غالباً  با وقفه، خرناس کشیدن یا تنگی نفس همراه است
  • تنفس سخت و مشکل هنگام خواب
  • خواب ناآرام و موقعیت نامعمول خوابیدن
  • خیس کردن بستر (به‌ویژه اگر بستر کودک شب‌های قبل خشک باشد)
  • بی­خوابی روزانه یا مشکلات رفتاری
  • خوابگردی یا هراس شبانه و کابوس

به خاطر آنکه کودکان نمی­توانند هنگام شب به‌خوبی بخوابند ممکن است:

  • هنگام صبح به‌سختی بیدار شوند
  • در طول روز خسته باشند یا بخوابند
  • مشکل تمرکز داشته باشند یا بیش فعال باشند

درنتیجه، اختلال وقفه تنفسی به عملکرد بچه در مدرسه می­تواند آسیب بزند. معلم و دیگران ممکن است فکر کنند که بچه به ای­دی­اچ­دی (ADHD) مبتلا است یا مشکل یادگیری دارد.

علائم شناسایی اختلال وقفه تنفسی در خواب

در صورتی که فرزندتان چنین علائمی از خود نشان می­دهد با دکتر صحبت کنید:

  • مرتباً موقع خواب خروپف می­کند
  • ناآرام می­خوابد و خواب کافی ندارد
  • در طول روز به خواب می­رود
  • علائم دیگر وقفه تنفسی را نشان می­دهد

 

وقفه تنفسی نوزادپزشک ممکن است شما را به یک متخصص خواب معرفی کند یا یک مطالعه روند خواب را پیشنهاد دهد.

مطالعه روند خواب (کهپلی­سومونوگرام نیز خوانده می­شود) می­تواند به پزشک کمک کند تا علائم وقفه تنفسی در خواب و دیگر اختلالات مرتبط با خواب را مورد بررسی قرار دهد. مطالعات خواب بدون درد و بی­خطر هستند اما نیاز است که کودک شب را در بیمارستان یا مرکز خواب بگذراند.

 

طی مطالعه خواب پزشک این موارد را کنترل می­کند:

  • حرکت چشم­ها
  • ضربان قلب
  • الگوی تنفس
  • امواج مغزی
  • سطح اکسیژن خون
  • سطح دی‌اکسید کربن
  • خروپف کردن و یا دیگر صداها
  • حرکت اعضای بدن و موقعیت و حالت خواب

درمان وقفه تنفسی در خواب

در صورتی که وقفه تنفسی کودک هنگام خواب خفیف باشد، پزشک ممکن است خواب کودک را برای مدتی کنترل کند تا قبل از تصمیم به درمان ببیند که آیا نشانه‌­های اختلال بهبود خواهد یافت یا نه و در صورتی که لوزه­‌های بزرگ عامل اختلال باشد، پزشک خانواده را به متخصص گوش، حلق، بینی (ENT) ارجاع خواهد داد. این متخصص ممکن است این موارد را توصیه کند:

این نوع اعمال جراحی در درمان اختلال وقفه تنفسی بسیار مؤثر هستند. در برخی موارد، پزشک ممکن است فشار مثبت پیوسته مسیر جریان هوا (CPAP) را توصیه کند. در این درمان، شخص هنگام خواب از ماسک هوا استفاده می­کند.  ماسک فقط بینی یا بینی و دهان را می­پوشاند. این ماسک به دستگاهی وصل است که هوا را به مجاری تنفس پمپ می‌­کند.

در صورتی که اضافه وزن عامل اختلال باشد، مهم است که با متخصص تغذیه جهت تغییر رژیم غذایی، تمرینات و دیگر روش­های، کاهش وزن مشورت شود. در صورتی که فرزندتان علائم فوق را دارد حتما موضوع را به پزشک خود اطلاع دهید و با او مشورت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *